Merhabalar

Bundan önceki yazılarımda süreç yönetiminin öneminden ve süreç yönetimi sırasında bir yazılım kullanımının ne gibi faydalar sağlayabileceği üzerinde durmuştum.

Şimdi ise süreç modelleme sırasında kullanılabilecek yöntemlerden birinin, BPMN ile Süreç Modelleme üzerinde durmak istiyorum. Özellikle BPMN ile Süreç Modelleme konusunda Türkçe kaynak bulmakta zorlandığımız şu günlerde konu ile ilgili bilgi sahibi olmak isteyenlere faydalı olmasını umut ediyorum.

BPMN Nedir?

Business Process Management Notation ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçe’ye, “İş Süreçleri Yönetimi Notasyonu” olarak çevirebiliriz. 2004 yılında BPMI( Business Process Management Initiative) tarafından geliştirilmiş, 2010 yılında OMG ( Object Manegement Group ) tarafından 2.0 versiyonu duyurulmuştur.

BPMN Ne İçin Kullanılır?

BPMN’in temel amacı, süreçleri hazırlayan iş analistleri, süreçleri implemente edecek teknik birimler ile süreçleri uygulayacak olan iş birimlerinin kolaylıkla anlaşabileceği ortak bir dil oluşturmaktır. Yani uluslararası bir süreç modelleme dilidir.
BPMN’in ikinci en önemli amacı ise iş süreçleri uygulamaları (Business Process Execution) uygulamaları ile beraber XML tabanlı ortak bir görsel model dili oluşturmaktır. Ör: BPML(Business Process Modeling Language), BPEL4WS(Business Process Execution Language For Web Services)
BPMN’in Temel Bileşenleri Nelerdir?
BPMN’in temel bileşenlerinden kısaca bahsedelim. Temelde 5 ana öğesi bulunmaktadır. Bunlar;

Olay(Event) Nesnesi: Süreç boyunca herhangi bir durumun gerçekleşmesini simgeleyen nesnedir. İçi boş yuvarlak biçiminde gösterilir.
Task(Aktivite) Nesnesi: Süreç boyunca yapılacak işleri ve görevleri simgeleyen nesne türüdür. Dikdörtgen nesnesi ile ifade edilir.
Gateway(Geçit) Nesnesi: Süreç içerisindeki karar noktalarında kullanılan nesnelerdir. And, X-OR gibi farklı geçit türleri bulunmaktadır. Temelde baklava dilimi deseni ile ifade edilir.
Flow(Akış) Nesnesi: Süreç içindeki nesneleri birbiriyle bağlayan bağlantı oklarıdır.
Swimlane(Kulvar) Nesnesi: Süreç içindeki işlemlerin departman, rol vb gibi gruplandırılması için kullanılan kulvar biçimindeki nesnelerdir.
BPMN’in temel bileşenleri yukarıdaki gibi özet olarak ifade edilebilir ancak her nesnenin detayına inildiğinde nesne türleri kendi içinde de farklılaşabilmektedir. Örneğin olay nesnesi, süreci başlatan olay, sürecin içinde gerçekleşen olay ve süreci bitiren olay olmak üzere farklı türlere ayrılır ve her biri farklı gösterilir.

BPMN’in Avantajları

 İş süreçlerinin kolay ve etkili şekilde yönetimini sağlar.
 Uzman olmayan kullanıcılar bile sezgisel ve kolay bir metotla süreç modellemesi yapabilir.
 Karışık süreçler bile daha anlaşılabilir ve sade bir şekilde ifade edilebilir.
 Süreç tasarımı, implementasyon, yürütme ve yönetim birimleri arasındaki bilgi kirliliği azalır.
 Kurumsal seviyede sezgisel bir yaklaşım getirerek, iş analisti, süreçlerde görev alan personel ve yöneticiler gibi; tüm çalışanlar istedikleri verileri erişebilmekte, kontrol etmekte ve sonuçlarını izleyebilmektedir.

BPMN Metodolojisi ile çizilmiş örnek bir süreç modeli aşağıda görülebilir.